جلسه درس اخلاق هفتگی با سخنرانی حضرت آیت‌الله هاشمی علیا (دام ظله)، در روز سه‌شنبه مورخ ۱۲ آبان‌ماه سال ۱۴۰۵ در محل حوزه علمیه حضرت قائم (عج) چیذر برگزار شد.
معظم‌له در این نشست اخلاقی و معنوی، با محوریت شرح «رساله الحقوق» امام سجاد علیه‌السلام، به تبیین حقیقت حق‌الله، آثار بندگی مخلصانه، تفاوت سجده تکوینی و تشریعی، پیامدهای هولناک معصیت و معیارهای بنیادین تشیع راستین در مکتب نورانی حضرت فاطمه زهرا سلام‌الله علیها پرداختند.
ایشان در مطلع بیانات خویش، با اشاره به تعامل دوسویه حقوق میان بندگان و پروردگار یادآور شدند که تمام انسان‌ها در نظام هستی، هم طلبکار و هم بدهکارند؛ اما برترین، اصیل‌ترین و بزرگ‌ترین حقی که بر عهده انسان نهاده شده، «حق‌الله تعالی» است. ایشان با قرائت فراز آغازین رساله حقوق امام سجاد علیه‌السلام بیان داشتند: «أَمَّا حَقُّ اللَّهِ الْأَکْبَرُ فَأَنَّکَ تَعْبُدُهُ لَا تُشْرِکُ بِهِ شَیْئاً»؛ یعنی بزرگ‌ترین حق الهی بر گردن آدمی، عبودیت خالصانه و نفی هرگونه شرک جلی و خفی در ساحت ربوبی است. سپس افزودند که بر پایه این روایت، اگر انسان این وظیفه را با صفت اخلاص به انجام رساند، پروردگار متعال نیز بر ذات خویش مقرر فرموده است که امور دنیا و آخرت او را کفایت نماید و آنچه را مایه خیر و آرامش اوست محافظت کند.
این استاد اخلاق با قرائت آیه شریفه «أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ یَسْجُدُ لَهُ مَن فِی السَّمَاوَاتِ وَمَن فِی الْأَرْضِ وَالشَّمْسُ وَالْقَمَرُ وَالنُّجُومُ وَالْجِبَالُ وَالشَّجَرُ وَالدَّوَابُّ وَکَثِیرٌ مِّنَ النَّاسِ وَکَثِیرٌ حَقَّ عَلَیْهِ الْعَذَابُ»،1 تفاوت سجده تکوینی و تشریعی را تبیین نمودند. به بیان ایشان، جمیع موجودات عالم از فرشتگان و افلاک تا جمادات و حیوانات، تکویناً و به مقتضای آفرینش در برابر خداوند خاضع و تسبیح‌گوی اویند؛ اما گوهر وجودی انسان با «اختیار» پیوند خورده است. از این رو، سجده تشریعی و اطاعت آگاهانه او ارزشمند است و کمال حقیقی تنها زمانی حاصل می‌شود که انسان اراده خویش را در مسیر تسلیم محض در برابر پروردگار قرار دهد؛ چرا که خداوند غنی بالذات است و طاعت یا عصیان خلایق، کمترین اثری در ساحت کبریایی او ندارد.
معظم‌له در بخش دیگری از بیانات خود، به تشریح سخنان پیامبر اکرم (ص) پیرامون گناه پرداختند و با اشاره به تعبیر «سُکْرُ الْخَطِیئَةِ» هشدار دادند که گناه، مستی عمیقی به همراه دارد که از مستی شراب فراتر و مهلک‌تر است؛ زیرا مستی مسکرات پس از ساعاتی زائل می‌شود، اما تیرگی حاصل از نافرمانی خدا، عقل و بصیرت آدمی را تیره ساخته و او را تا ورطه هلاکت می‌کشاند. ایشان تأکید کردند که تنگی رزق و معیشت، شیوع بیماری‌ها، گرفتاری‌های روحی و دشواری لحظه جان دادن، همگی معلول گناهان است. البته بلایا و سختی‌های دنیوی، برای مؤمنان نقش تصفیه و کفاره را ایفا می‌کند تا از عذاب ابدی آخرت در امان بمانند.
در پایان آیت‌الله هاشمی علیا با ذکر روایتی از بانوی دوعالم، حضرت فاطمه زهرا سلام‌الله علیها، مرز میان شیعه واقعی و محب را آشکار ساختند. در این روایت، فردی به واسطه همسرش از حضرت پرسید که آیا در زمره شیعیان اهل‌بیت قرار دارد؟ صدیقه طاهره (س) در پاسخ فرمودند: «إِنْ کُنْتُمْ تَعْمَلُونَ بِمَا أَمَرْنَاکُمْ، وَ تَنْتَهَوْنَ عَمَّا زَجَرْنَاکُمْ عَنْهُ؛ فَأَنْتُمْ مِنْ شِیعَتِنَا وَ إِلَّا فَلَا.» 2اگر مطیع اوامر ما بوده و از نواهی ما دوری گزینید، از شیعیان مایید وگرنه خیر. ایشان تبیین نمودند که اهل‌بیت (ع) شیعیان راستین را برترین اهل بهشت می‌دانند، اما هرکس مدعی ولایت است، باید از گناهان زبانی نظیر غیبت، تهمت و لغو در مجالس پرهیز کند و بداند اگر در دنیا تطهیر نشود، در سختی‌های مرگ و مواقف قیامت پاک خواهد شد.
1-سوره حج،آیه 18
2- بحار الأنوار (علامه مجلسی): جلد ۶۵، صفحه ۱۵۵
نظر شما